Bigos świateczno - sylwestrowy

Jutro wyjątkowo poza programem - sylwestrowa galaretka z czerwonych buraków. W sobotę - słynny sylwestrowy barszcz szodon! 

 

Dzisiaj staropolski bigos na święta lub Sylwestra.

 

Staropolska zasada mówi, że w dobrym bigosie, proporcje mięsiwa i kapusty powinny wynosić 1 x 1
 

Jak powszechnie wiadomo, bigos najlepiej smakuje po trzecim odgrzaniu. Więc warto go zamrozić i trzymać na świąteczne okazje. Finalny smak ma być lekko pikantny i zawierać w sobie absolutna harmonię kwasu z kapusty i słodyczy pochodzącej z suszonych śliwek.
Jestem tez zdania, że w skład klasycznego bigosu nie powinny wchodzić żadne wędzonki. Ale i  tutaj obowiązuje żelazna zasada: wolnoć Tomku w swoim domku, albo lepiej powiedziawszy w swojej kuchni. Niech każdy robi jak mu smakuje.

Składniki:
1 kg świeżej poszatkowanej kapusty
1 – 1,5 kg kapusty kiszonej
3 – 4 łyżki tłuszczu spod pieczonej kaczki, względnie gęsi (w ostateczności smalcu wytopionego ze słoniny)
2 cebule średniej wielkości
½ l mocnego rosołu wołowego
2 – 2,5 kg różnych mięs:
pieczonej golonki
pieczonego, względnie gotowanego boczku
pieczeni wołowej
schabu gotowanego w jarzynach, względnie pieczonego
kiełbasy zwyczajnej, względnie podwawelskiej
szynki konserwowej
kto ma i może – pieczonej dziczyzny
+ resztki sosów spod świątecznych mięsiw
2 – 3 łyżki przecieru pomidorowego
1 – 2 łyżki koncentratu z ostrej czerwonej papryki
(najlepiej węgierskiej przyprawy do gulaszu)
1/4 szklanki suszonych prawdziwków (i żadnych innych!)
1/3 szklanki suszonych śliwek
3 listki laurowe
3 ziarna ziela angielskiego
1 łyżeczka suszonych jagód jałowca (nie koniecznie)
czarny pieprz prosto z młynka
2 butelki czerwonego wytrawnego wina (najlepiej Merlot)

Wykonanie:
1.) Na noc przed gotowaniem namoczyć grzyby. Następnego dnia cebule obrać i pokroić w grubą kostkę. W odpowiednio dużym garnku roztopić tłuszcz. Pokrojoną cebulę wrzucić do garnka z gorącym tłuszczem i dodać przyprawy. Często mieszając przesmażyć przez kilka minut.
2.) Osobno do miękkości ugotować grzyby. Odcedzić zbierając wodę, w której się moczyły i drobno pokroić. Razem ze wspomnianą wodą i równie drobno pokrojonymi śliwkami dodać do bigosu. Dokładnie wymieszać.
3.) Dodać poszatkowaną słodką kapustę, zalać wrzącym rosołkiem wołowym i gotować na maleńkim ogniu ok. 15 minut.
4.) Wszystkie mięsa pokroić w kostkę wielkości dużej fasoli i dodać do gotującej się kapusty. UWAGA! Jeżeli do dyspozycji były resztki sosów spod różnych pieczeni, te obowiązkowo powinno się dodać do gotującego się bigosu. Im więcej rodzajów mięsa i mnogości różnych smaków, tym lepszy będzie końcowy efekt.
5.) Przecier pomidorowy i przecier z papryki wymieszać ze szklanką czerwonego wytrawnego wina. Wlać do garnka i dobrze wymieszać. Wtedy uzupełnić resztą pierwszej butelki czerwonego wina, dodać kiszoną kapustę, wymieszać i bez przykrycia powoli gotować na małym ogniu. Odparowany płyn co jakiś czas uzupełniać z drugiej butelki. WAŻNE! Tu nie idzie o zawartość alkoholu w potrawie co o smak esencji jaki powstanie po odparowaniu wina. Z 2 butelek (tj. 1,5 l) ma pozostać mnie niż pół litra, które do bigosu wniesie cenna esencje smakową.

 

Z życzeniami szczęścia i zdrowia w Nowym Roku

Tadeusz Gwiaździński

filary smaku

Mazurska kasza jęczmienna z suszonymi grzybami i gęsim smalcem

Mazurska kasza jęczmienna z suszonymi grzybami

 

Trudno o coś lepszego na listopadowe słoty

Składniki:
1 szklanka (0,25 litra) jęczmiennej kaszy mazurskiej
2 garści suszonych grzybów
1 - 2 pełne łyżki smalcu z gęsi
2,5 szklanki bulionu drobiowego względnie warzywnego

Wykonanie:
1.) Suszone grzyby zalać odmierzonym zimnym bulionem i moczyć przez dobre pół godziny.
W tym czasie kaszę spłukać na sicie pod bieżącą wodą. Dobrze osączyć.

2.) Na desce do krojenia rozdrobnić nożem namoczone grzyby na kawałki max. 1 x 1 cm.
Wymieszać z osączoną kaszą.

3.) Bulion spod moczonych grzybów doprowadzić do wrzenia.

 

Pozyskany podczas sprawiania gęsi tłuszcz pokroić w kosteczkę i na maleńkim ogniu stopić na smalec

 

W głębokim rondlu odpowiedniej wielkości* mocno rozgrzać gęsi smalec. Na to wrzucić kaszę z grzybami. Nieprzerwanie i energicznie mieszając smażyć przez 3 - 4 minuty. Zalać wrzącym bulionem i jeszcze raz wymieszać. Gdy masa zacznie się gotować zmniejszyć ogień do minimum i już dalej nie mieszać. Przykryć pozostawiając niewielką szczelinę. Tak gotować na minimalnym ogniu do miękkości. Tzn. przez ok. 25 - 30 minut.

4.) Podawanie: podawać jako danie główne na osobnej miseczce do zsiadłego mleka lub gęstego jogurtu albo jako dodatek do drugiego dania.

 

Jako surowiec do dania w zasadzie nadają się wszystkie kasze. Na zdjęciu gryczana podana dodatkowo z fasolką szparagową

 

* - dobierając właściwej wielkości rondel należy pamiętać, że podczas gotowania kasza znacznie powiększy swoją objętość

Tadeusz Gwiaździński

filary smaku

Kapuśniak węgierski

Niemal identyczny jak nasz polski. Różni się ilością zastosowanej papryki.

Jutro przepis na słone bułeczki (pogacze) do kapuśniaku.

 

Również kiełbasa jaką stosują Węgrzy jest autentycznie pikantna

 

Składniki: 

1 kg kiszonej kapusty (niezbyt mocno kwaśnej) 

2 - 3 litry lekkiego rosołu wołowego

1 mała przednia golonka wieprzowa 

500 g kiełbasy podwawelskiej, względnie zwyczajnej 

1 marchew 

1 korzeń pietruszki 

kawałek selera 

garść suszonych prawdziwków

 3 + 1 ziemniaki średniej wielkości 

0,5 cebuli średniej wielkości 

1 spora łyżka smalcu wieprzowego 

1 mały strąk czerwonej papryki 

1 mały strąk żółtej papryki 

3 liście laurowe 

3 łyżki węgierskiej przyprawowej pasty do gulaszu

względnie przecieru z ostrej papryki

1 płaska łyżeczka ziarnistego czarnego pieprzu  

sól

Wykonanie:                                                                                                                         1.) Na kilka godzin przed gotowaniem kapuśniaku z przewidzianej ilości odlać 2 szklanki rosołu i namoczyć w nim suszone grzyby. Kolejno ugotować je do miękkości. Ugotowane grzyby wyjąć, osączyć i po ostudzeniu pokroić w drobną kostkę. 

2.) W osobnym garnku golonkę zalać rosołem i wywarem spod grzybów, tak aby płyn w całości pokrył mięso. Posolić i gotować do miękkości. 

3.) Po upływie ok. pół godziny cebulę pokroić grubą kostkę i na patelni zeszklić w łyżce smalcu. Wymienione warzywa obrać, pokroić w kostkę jw. Dodać do smażącej się cebuli. Często mieszając smażyć przez ok. 5 minut. 

4.) Wrzucić do gotującego się mięsa. Pod koniec dodać kiełbasę w całości i na małym ogniu gotować przez 5 minut. 

5.) Golonkę i kiełbasę wyjąć z wywaru i po przestudzeniu pokroić w kostkę i razem z grzybami dodać do wywaru. Wymieszać. 

6.) Kto lubi zagęszczane zupy może w tym momencie do gotującego się z mięsem wywaru wetrzeć surowy ziemniak ścierany na bardzo drobnym tarle. Wtedy jednak trzeba gotować zupę przez minimum dodatkowe 10 minut. 

7.) W czasie kiedy mięso będzie się gotować w osobnym garnku kapustę odcisnąć z nadmiaru soku i pokroić na dużej desce tak aby później łatwo było nabierać na łyżkę. Zalać drugą połową rosołu, na tyle aby pokrył kapustę na ok. 2 cm Dodać ziarnisty pieprz i liście laurowe. Na małym ogniu gotować do miękkości. Wtedy doprawić pastą gulaszową stopniowo dodając po 1 łyżce. 

8.) Dobrze wymieszać i odczekać dobre 5 minut aż przyprawa dobrze się połączy z potrawą. Spróbować i dopiero wtedy dodawać następną łyżkę. To jest konieczne ze względu na ostry charakter wspomnianej pasty. (1 łyżka = zupa będzie dobrze pikantna; 2 łyżki = zupa będzie ostra; 3 łyżki = zupa będzie paląca) Na koniec zawartość obu garnków połączyć ze sobą i dobrze wymieszać. 

9.) Podawanie: Podawać z kromką razowego chleba albo z węgierskimi pogaczami*.

* - pogacze - typowe dla węgierskiej kuchni słone bułeczki: często wypiekane z rozmaitym nadzieniem

Tadeusz Gwiaździński

 filary smaku

Ragout z sarniej łopatki podawane z kaszą aromatyzowaną suszonymi grzybami.

Danie sylwestrowe. Było podawane po północy jako gorący wzmacniacz do dalszych tańców.

Ze świątecznego pasztetu z dziczyzny został mi spory kawał sarniej łopatki. Jak w sam raz na ragout.

Składniki:
0,7 - 0,8 kg sarniej łopatki
2 łyżki sklarowanego masła do smażenia
1 cebula
1 łyżka przecieru pomidorowego
1 łyżeczka cukru pudru
0,5 - 1 szklanka bulionu wołowego
1 średnia marchew
0,5 małego selera korzennego
0,5 - 1 szklanka czerwonego wytrawnego wina
sól
czarny pieprz świeżo zmielony

1 - 2 szklanki kaszy jęczmiennej
0,5 szklanki suszonych grzybów leśnycch

Suszone kurki

Z nowego cyklu: ciekawostki z rynku spożywczego przedstawiam Wam suszone kurki w opakowaniach po 20 g (Feinste Eier Schwammerl - Getrocknet)

Nie miałem pojęcia o tym, że coś takiego może być do kupienia na rynku. Teraz wiem bo dostałem w prezencie.

Dystrybutor zaleca uprzednie moczenie w letnio ciepłej wodzie przez 20 - 30 minut.
Przed zastosowaniem należy dobrze osączyć na sicie.
W sobotę spróbuję 1 - 2 suche sztuki zetrzeć na drobnym tarle i otrzymany proszek zastosować jako wzmacniającą przyprawę do sosu grzybowego.

Przepisane z etykiety:
Semona Gmbh
Paldau 39
A - 8341 Paldau - Austria

Vor Ort einkaufen
Steirerkraft Kernothek
Wollsdorf 75
8181 St. Ruprecht/Raab
Tel. +43 3178 2525-270
Fax +43 3178 2525-275
kernothek@steirerkraft.com

Tadeusz Gwiaździński

Tagliatelle z prawdziwkami lub brązowymi pieczarkami.

Mamy autentyczny wysyp grzybów.
Nie tylko w lasach co i na bazarach. Podróżujący samochodami mogą nabyć od ręki od handlujących na poboczach szos.

Na zdjęciu makaron tagliatelle w dwóch kolorach.

Składniki:
400 g włoskiego makaronu tagliatelle*
2 szklanki świeżych prawdziwków (lub brązowych pieczarek) pokrojonych w cienkie plastry
0,75 szklanki gęstej słodkiej śmietany (minimum 18%)
2 łyżki masła
2 łyżki oliwy z oliwek
ewentualnie 0,5 płaski łyżeczki sproszkowanych suszonych prawdziwków (nie obowiązkowo)
sól
czarny pieprz świeżo mielony
1 płaska łyżeczka suszonych sproszkowanych grzybów - w przypadku zastosowania pieczarek

Przekąska z piersi kurczka na gorąco.

Luksusowa przekąska z piersi kurczaka na gorąco.
Plastry solonej słoniny spełniają tu podwójnie pożyteczną rolę. Z jednej strony chronią zastosowany marynowany pieprz przed przypaleniem na patelni, a z drugiej część soli z plastrów przechodzi do mięsa kurczaka. Takiego subtelnego smaku nie da się osiągnąć przez bezpośrednie solenie.

Idealnym dodatkiem do dania na wiosnę może być rukiew wodna (zwana też rzeżuchą wodną) z gęstym jogurtem.

Składniki: 
2 piersi kurczaka 
8 cienkich plastrów solonej lub surowej słoniny* 
1 łyżeczka czarnego pieprzu marynowanego w soli** 
0,5 płaskiej łyżeczki mączki kartoflanej, względnie kukurydzianej 
0,25 szklanki wytrawnego białego wina (najlepiej typu riesling) 
50ml słodkiej śmietanki kremówki (30 - 36%) 
0,5 płaskiej łyżeczki sproszkowanych suszonych grzybów 
sól 
czarny pieprz prosto z młynka

Kaszanka na zewnętrznych liściach kapusty włoskiej.

Wszyscy wiemy, że ciemnozielone zewnętrzne liście włoskiej kapusty są twarde i niezbyt zachęcające w smaku. Czasem jednak kiedy w domu jest przed pierwszym nie za bardzo wypada grymasić. Dziś odważyłem się spróbować zrobić coś z tego pogardzanego surowca.

Nawet na talerzu danie nie prezentuje się kusząco ale ręczę, że da się zjeść i jest wystarczająco sycące. Komu będzie mało może dopchać pieczywem lub ziemniakami.

Składniki:
ciemnozielone i grube zewnętrzna liście włoskiej kapusty
olej rzepakowy
1 szklanka rosołu drobiowego
1 łyżka przecieru pomidorowego
 1 łyżeczka cukru pudru
1 łyżeczka mączki kartoflanej
sól
czarny pieprz prosto z młynka
polska kaszanka z rodzaju nie mocno doprawianych

Rozgrzewający węgierski kapusniak na zimowe dni.

Pikantna i sycąca zupa po zimowym spacerze.
Bracia Madziarzy uważają, że taki kapuśniak skutecznie leczy kaca po karnawałowym przepiciu.

Kto lubi może zagęścić zupę dodając drobno starty surowy ziemniak.

Składniki:

1 kg kiszonej kapusty (nie mocno kwaśnej!)

1 mała przednia golonka wieprzowa

500 g kiełbasy podwawelskiej, względnie zwyczajnej

1 marchew

1 korzeń pietruszki

kawałek selera

garść suszonych prawdziwków
3 + 1 ziemniaki średniej wielkości

0,5 cebuli średniej wielkości

1 spora łyżka smalcu wieprzowego

1 mały strąk czerwonej papryki

1 mały strąk żółtej papryki

1 płaska łyżeczka ziarnistego czarnego pieprzu

3 liście laurowe

2 - 3 litry lekkiego rosołu wołowego

sól

1 -, lub - 2, lub - 3 łyżki węgierskiej przyprawowej pasty do gulaszu, względnie przecieru z ostrej papryki

Włoski makaron tagliatelle z prawdziwkami.

Tagliatelle* z prawdziwkami (przepis na 8 małych przekąskowych porcji)

W północnych Włoszech absolutny kulinarny standard w okresie wrzesień - październik.

Składniki:

250 g świeżych prawdziwków

250 g włoskiego makaronu typu tagliatelle*

250 g włoskiego makaronu typu tagliatelle* barwionego sokiem spod szpinaku

2 - 3 łyżki masła

1 łyżka oliwy z oliwek

0,5 łyżeczki sproszkowanych suszonych prawdziwków (kto nie ma może zrezygnować)

ewentualnie kieliszek białego wytrawnego wina

sól

czarny pieprz prosto z młynka

gałązki zielonej pietruszki do dekoracji

Wykonanie:

grzyby oczyścić pędzelkiem. W razie potrzeby małym nożykiem tylko powycinać poczerniałe miejsca. Doświadczeni kucharze radzą aby NIE MYĆ! Nie powinny mieć kontaktu z wodą.

Jednak jeżeli ktoś uważa inaczej powinien postąpić wg własnej szkoły.

Pokroić w niewielkie plasterki o grubości 1 - 1,5 mm

Oba makarony ugotować al dente w dobrze posolonej wodzie.

Równie dobrze można zastosować 500 g makaronu jednego rodzaju. Dodawanie barwionego na zielono ma dać jedynie efekt kolorystyczny na talerzu.

W tym czasie kiedy makaron będzie się gotować,  na maśle z dodatkiem oliwy krótko przesmażyć pokrojone prawdziwki. Mieszać co chwilę.

Kolejno po kilku minutach dodać pół płaskiej łyżeczki sproszkowanych suszonych grzybów i jeszcze raz wymieszać. 

Kto nie ma, może zastępczo dodać 1 - 2 krople oliwki o zapachu trufli.

Zmniejszyć ogień do minimum. Po upływie 2 minut powinny być gotowe.

Dopiero wtedy posolić. Wg życzenia jedzących doprawiać czarnym pieprzem prosto z młynka już na talerzach.

* - tagliatelle - włoski makaron typu wąskie wstążki

Tadeusz Gwiaździński