Pomidorowa krem ze świeżych pomidorów

Kiedy jak nie teraz? Teraz kiedy są pełne słońca, soku i smaku.

 

W kulinariach często występują nierozłączne pary, Np. śledź i cebula albo tak jak tutaj - świeże pomidory i świeża bazylia

 

Składniki:

1,5 - 2 l mocnego bulionu warzywnego, względnie drobiowego

1,5 - 2 kg świeżych podłużnych pomidorów

 

 

... i tylko takich bo jako surowiec do zup i sosów są niezastąpione

spora garść listków świeżej bazylii

1 - 2 kurze jaja do lanych klusek

albo jak każe tradycja ryż ugotowany na sypko

mąka pszenna do wykonania klusek

słodka śmietana do zaprawienia zupy

oliwa z oliwek

ewentualnie masło

sól

czarny pieprz prosto z młynka

 

Wykonanie:

1.) Pomidory umyć, sparzyć we wrzątku i zahartować w wodzi ze skóry z lodem. Obrać i usunąć gniazda szypułek. Pokroić i poddusić na oliwie z oliwek względnie na maśle. Przetrzeć przez gęste sito.

 

2.) Zebraną masę rozcieńczyć bulionem aż do otrzymana życzonej gęstości zupy. Doprawić solą i pieprzem.

 

3.) Z mąki i jajek wg zasada sporządzić lejące się ciasto na lane kluski. Stale mieszając powoli i cienkim strumieniem wlewać do gotującej się zupy. Jeszcze raz dosmaczyć.

 

4.) Podawanie: podawać na gorąco; na życzenie z łyżką gęstej słodkiej śmietany; ewentualnie zamiennie z ryżem ugotowanym na sypko

 

 

Tadeusz Gwiaździński

filary smaku

Gołąbki z liści kapusty kiszonej w głowach

Na naszych stołach takie gołąbki należy zaliczyć do bardzo wyszukanych potraw. Głównie dlatego, że w Polsce kapustę kiszoną w całych głowach rzadko spotyka się na rynku. Jeżeli już to należy pytać w sklepach prowadzących artykuły kuchni węgierskiej lub tureckiej. W Austrii do nabycia u każdego Turka prosto z beczki. Nie zalecam kupowania luźnych liści w odessanych opakowaniach.

W sumie nadzienie nie różni się od tradycyjnych gołąbków.

Za to nie wolno zapominać, że w tym przypadku obróbka termiczna musi potrwać zdecydowanie dłużej. Inaczej surowiec nie zmięknie dostatecznie i będzie twardy.

Podaje się tradycyjnie z tłuczonymi ziemniakami

Albo z kapustą duszoną podobnie jak bigos

          Składniki:

1 główka kapusty o dużych liściach kiszonej w głowach

1 kg mielonej łopatki wieprzowej

0,5 kg zdrowych białych pieczarek

100 g surowej słoniny

1,5 szklanki kaszy jęczmiennej

1 szklanka kaszy gryczanej palonej

0,5 szklanki okrągłego ryżu, takiego jak na risotto

1 kwaśne jabłko

4 cebule

2 kg dojrzałych słodkich pomidorów

nieco cukru, gdyby pomidory (także liście kapusty) były kwaśne
2 łyżki oliwy słonecznikowej

sól

czarny pieprz, świeżo mielony

 

Wykonanie:

1.) Obie kasze i ryż osobno ugotować nad parą na sypko (do miękkości) zaczynając od kaszy jęczmiennej ponieważ ta wymaga najwięcej czasu – nawet do 1 godziny. Kasza gryczana – ok. 10 minut, ryż – nie więcej jak 15.

2.) Słoninę pokroić w drobną kostkę i stopić na patelni. Na połowie otrzymanego tłuszczu przesmażyć drobno pokrojone pieczarki. Grzyby solić dopiero po zdjęciu z patelni, inaczej puszczą za dużo wody.

3.) Na drugiej połowie tłuszczu przesmażyć 2 cebule rozdrobnione w małą kostkę.

Jabłko obrać, pozbawić gniazd nasiennych i zetrzeć na drobnym tarle. Wszystkie wymienione składniki, najdokładniej wymieszać z mięsem. Doprawić solą i pieprzem.

Kapustę obrać z liści i spłukać pod bieżącą wodą z nadmiaru kwasu! Otrzymane nadzienie zawijać jak na zdjęciu.

         Tadeusz Gwiaździński

          filary smaku

Risotto z prawdziwkami i ewentualnie dodatkiem szafranu

Szafran to bardzo droga przyjemność a do tego nie wszyscy go lubią. Często też bywa, że osoby bez doświadczenia nieświadomie kupując kurkumę wierzą, że to szafran. Później się dziwią, że to żadna rewelacja smakowa.

W niżej opisanym wypadku ryż na risotto był kupiony już z zawartością szafranu.

 

Wprawdzie potrawa lepiej by wyglądała na białym talerzu ale w sumie liczył się smak

Składniki:

specjalny ryż do gotowania risotta; licząc po 1 garści na osobę

rosół - licząc na każde pół szklanki ryżu 2 szklanki rosołu; analogicznie na szklankę ryżu 4 szklanki rosołu

0,5 - 1 szklanka wytrawnego białego wina

masło

parmezan

1 - 2 szklanki pokrojonych samych kapeluszy świeżych prawdziwków (jeszcze są w lasach!)

szczypta szafranu

zielona pietruszka świeżo pokrojona

sól

czarny pieprz prosto z młynka

 

Wykonanie:

1.) Ugotować ryż wg zasad. Pod koniec doprawić szafranem. W opisanym przypadku zastosowano gotową mieszankę ryżu z tą egzotyczną przyprawą.

 

2.) Osobno na maśle przesmażyć pokrojone kapelusze grzybów.

3.) Podawanie: podawać jak na zdjęciu, posypane na wydaniu natką pietruszki

Tadeusz Gwiaździński

 

filary smaku

Zupa krem ze świeżych pomidorów z lanymi kluskami

No kiedy jak nie teraz kiedy półki sklepowe jeszcze uginają się od nadmiaru pomidorów.

 

                           Na zdjęciu zupa bez śmietany za to z lanymi kluseczkami własnej roboty.
 

Składniki:

1 - 2 l mocnego bulionu warzywnego (zastosowana ilość zależy od zamierzonej gęstości zupy)

1 - 1,5 kg świeżych pomidorów (we Włoszech za najlepsze do zup i sosów uważa się pomidory o wyraźnie podłużnym kształcie )

 3 - 4 łyżki oliwy z oliwek

w razie potrzeby szczypta cukru

czarny pieprz prosto z młynka

1 czubata łyżka świeżo posiekanej zielonej pietruszki względnie świeżych listków bazylii

lane kluseczki lub ugotowany ryż, albo dodatkowo bita śmietana kremówka

 

Zupę z pianką z ubitej śmietanki kremówki powinno się podawać 

                                                              w głębokich filiżankach.

Kto lubi może posypać drobno pokrojonymi świeżymi listkami bazylii.

Wykonanie:

1.) Z umytych pomidorów wyciąć twarde trzony i wyrzucić. Resztę pokroić w grubą kostkę.

 

2.) W odpowiednio dużym rondlu o grubym dnie rozgrzać oliwę. Gaz lub prąd - stopień 3. 

Wrzucić pokrojone pomidory, zamieszać. Zmniejszyć płomień do minimum i pod przykryciem dusić ok. 25 - 30 minut. W każdym razie tak długo aż się rozpadną. Jeszcze na gorąco całość zmiksować blenderem na gładki sos. Przetrzeć przez sito. 

 

3.) Potrzebną ilość zebranego sosu zalać gorącym bulionem warzywnym. Wymieszać. W zależności od planowanej ilości porcji trzeba liczyć po ok. 200 ml zupy na osobę.

W razie potrzeby dosmaczyć odrobiną cukru i czarnym pieprzem prosto z młynka.

4.) Pozostały sos doprowadzić do wrzenia i zawekować w wyparzonych słoikach. Stosować jako bazę smakową do zup i sosów.

5.) Podawanie zupy: podawać bardzo gorącą z wkładką do wyboru - z lanymi kluskami lub ryżem.

Tadeusz Gwiaździński

Ryż gotowany na bazie (na resztkach jak kto woli) zupy rybnej

Przypuszczam, że podobnie jak u mnie w Waszych domach zupę rybną gotuje się może 2, może 3 razy do roku. Stąd jak już się za to biorę gotuję jej nieco więcej niż przewiduje przepis. A to dlatego, że ryż gotowany na bazie wywaru z ryby jest wspaniałym daniem urozmaicającym codzienne menu.

Tak przyrządzonego dania nie powinno się mylić z risottem, bowiem wg żelaznych zasad kuchni włoskiej risotto jest przystawką i nie ma prawa być sycące. Stąd w skład potrawy nie może wchodzić ryba albo tym bardziej mięso. Dozwolone są np. rozdrobnione warzywa lub grzyby.

Składniki:

ok. 1 - 1,5 l gotowego intensywnego wywaru rybnego

ryż w ilości licząc po 1 garści na porcję (to stara sprawdzona proporcja we włoskich domach)

1 mała biała cebula

2 - 3 łyżki oliwy z oliwek

0,7 - 1 szklanka białego wytrawnego wina

0,5 płaskiej łyżeczki sproszkowanej papryczki Piment d'Espelette 

2 - 3 łyżki masła

ugotowane kawałki szlachetnej ryby morskiej + takież oczyszczone z pancerzy krewetki

sól wg potrzeby

Wykonanie:

1.) Odmierzyć potrzebną ilość ryżu. Wsypać do sporej filiżanki. Z wywaru rybnego odmierzyć dwa i pół raza tyle objętości co przygotowanego ryżu. Tzn. np. na 1 filiżankę ryżu daje się ok. 2,5 filiżanki płynu.

2. Ryż gotować z dodatkiem  Piment d'Espelette  wg zasad gotowania risotta. Tuż przed końcem dodać masło.

        Kawałki ugotowanej ryby dodaje się na samym końcu. Mają się tylko dobrze podgrzać.

Podawać natychmiast bez posypywania Parmezanem, który w tym przypadku jest zbyteczny.

Tadeusz Gwiaździński

Bezmięsne kotleciki z resztek risotta z pieczarkami

Często po wyjściu gości zostaje mi sporo na świeżo przygotowanego risotta. Chyba wiele osób wśród Was ma podobnie. Powstaje pytanie jak to zagospodarować? Żelazna zasada powiada, że risotta nie powinno się odgrzewać, więc co z tym począć jeśli w domu nie ma zwierzątka, które można by tym nakarmić.

Dla urozmaicenia smakowego podaję z surówką z marchwi i jabłka wymieszaną z gęstym jogurtem.

Składniki:
1,5 - 2 szklanki zimnego risotta
1 płaska łyżka świeżo startego parmezanu
1 czubata łyżka świeżo posiekanej zielonej pietruszki
po 1 pełnej czubatej łyżce:
- czerwonej marchewki startej na na grubym tarle
- żółtej marchewki startej na na grubym tarle (jeśli takiej brak to 2 łyżki czerwonej)
- selera korzennego startego na na grubym tarle
3 łyżki bulionu drobiowego
1 duże surowe jajo
tarta bułka

150 g pieczarek (najlepiej tych brązowych)
0,5 szklanki słodkiej śmietanki kremówki
sól
czarny pieprz prosto z młynka
sklarowane masło do smażenia
olej rzepakowy do smażenia

Dodatkowo surówka ze startej marchwi i jabłka, wymieszana z gęstym neutralnym jogurtem

Zapiekane kapelusze dużych pieczarek jako fajna przekąska na gorąco.

Do obecności pieczarek na rynku przez okrągły rok jesteśmy przyzwyczajeni. Czasami pojawiają się także egzemplarze imponujących rozmiarów. Kto takich unika popełnia bolesny błąd bo to jest spora porcja świeżego grzybowego "mięsa".

Taka "pieczara" może zaspokoić nawet spory głód.

Składniki:
4 absolutnie świeże duże pieczarki o średnicy kapelusza minimum 8 - 10 cm
2 małe cebulki szalotki
0,7 szklanki gotowanej lub konserwowej szynki pokrojonej w drobną kostkę
2 łyżki świeżo startego parmezanu
kto lubi może dodać 2 łyżki ugotowanego na sypko ryżu
sól
czarny pieprz prosto z młynka
oliwa z oliwek do smażenia
ew. łyżka tartej bułki1 czubata łyżka świeżo posiekanej zielonej pietruszki

Wykonanie:
grzyby oczyścić pędzelkiem. NIE MYĆ! Wyciąć nóżki i pokroić w drobną kostkę. Często mieszając przesmażyć na dość ostrym ogniu. Jeszcze ciepłe przesmażone pieczarki wymieszać z wymienionymi składnikami (za wyjątkiem tartej bułki) na jednolitą masę. Doprawić solą i czarnym pieprzem.
Ewentualne dodanie tartej bułki jest czysto indywidualnym składnikiem.
Powstałą masą wypełnić kapelusze pieczarek. Ułożyć w żaroodpornej formie na papierze do pieczenia.
Zapiekać na środkowej półce w piekarniku rozgrzanym do 200 stopni C przez ok. 15 minut.
Podawać bardzo gorące prosto z pieca. Na wydaniu posypać drobno posiekaną zieloną pietruszką.

Wyciek smakowitego soku jest nieunikniony. Chyba, że do nadzienia domiesza się sporą łyżkę tartej bułki. Ale wówczas cały smak ulegnie spłyceniu. W sumie ten sosik wymazuje się bułeczką i wszyscy są szczęśliwi.

Tadeusz Gwiaździński

Roladki z piersi kurczaka z rucolą i suszonymi pomidorami.

Czasami robię przegląd półek w lodówce.
Tym razem wyszło z tego coś nawet ciekawego.

Składniki:
2 - 3 piersi kurczaka
czarny pieprz prosto z młynka
8 plastrów pieczonego lub gotowanego boczku (wędzony się nie nadaje)
2 łyżki dobrze osączonych z zalewy suszonych pomidorów
2 łyżki ostrej musztardy Dijon
spora garść świeżych listków rucoli
olej rzepakowy do smażenia
sól
0,5 szklanki listków zielonej pietruszki
4 łyżki oleju rzepakowego prasowanego na zimno
pomidorki koktajlowe i marynowane oliwki do dekoracji
risotto

Pieczarki z patelni i risotto na postny dzień.

Risotto rzecz raczej oklepana. Tym razem trochę urozmaicone. Pomysł powstał na podstawie decyzji co zrobić z białymi częściami radicchio. Do tego pieczarki osobno usmażone zamiast gotowane w składzie risotta.

Na talerzu może wygląda bardzo zwyczajnie ale w smaku jest zaskakująco atrakcyjne.

Składniki:
risotto ugotowane z 1 czubatej szklanki ryżu na risotto
1 szklanka pokrojonych białych części radicchio
1,5 szklanki małych pieczarek (najlepiej brązowych)
masło do smażenia
sól
czarny pieprz świeżo zmielony
zielona pietruszka do posypania na wydaniu

Wykonanie:
do gotującego się risotta po 10 minutach dodać pokrojone i krótko przesmażone białe części radicchio. Dalej gotować wg zasad. Więcej na temat gotowania risotta:
https://barwysmaku.blogspot.com/2017/03/risotto-z-zielonymi-szparagami.html

Na osobnej patelni na sklarowanym maśle przesmażyć pieczarki pokrojone w ćwiartki. Prosto z patelni układać dookoła risotta na talerzu.

Tadeusz Gwiaździński

Masala curry. Jednogarnkowa potrawa kuchni południowo afrykańskiej.

Masala curry - pod tą nazwą (między innymi) kupuje się mieszankę pięciu przypraw stosowanych w kuchni południowo afrykańskiej. Istnieje trudno policzalna ilość wariantów. Tu prezentowana składa się z pięciu pojemniczków. W każdym jest osobno zapakowany aromat. Na opakowaniu jest wydrukowany cały przepis w punktach. Niestety tylko w języku angielskim.

Na zdjęciu masala curry w łagodnym wydaniu z kluseczkami własnej roboty.

Ponieważ o tą oryginalną przyprawę może nie być łatwo, poniżej adaptacja przepisu zbliżona do afrykańskiego.

Składniki:
0,5 kg cielęciny (albo mięsa drobiowego, albo jagnięciny, albo wołowiny)
1 średniej wielkości biała cebula
2 ząbki czosnku
1 kawałek świeżego imbiru wielkości małego palca
1 - 2 - 3 łyżeczki papryczki chili w oliwie
- patrz przepis:
http://barwysmaku.blogspot.co.at/2016/12/papryczka-chili-oliwie-z-czosnkiem-i.html
2 średniej wielkości ziemniaki
1 szklanka pokrojonych w ćwiartki pomidorków koktajlowych
sól
w razie potrzeby - bulion warzywny - ok. 1 szklanka
czarny pieprz prosto z młynka
cukier do smaku
1 łyżka drobno pokrojonych listków kolendry; kto nie lubi zapachu kolendry - w zastępstwie zielonej pietruszki

Na szczęście stopień ostrości potrawy można sobie dozować indywidualnie.

Wykonanie:
cebulę pokroić w słomkę. Imbir zetrzeć na tarle i wszystko razem wrzucić do rondla o grubym dnie. Zeszklić na oliwie z oliwek.
1 kg cielęciny (względnie piersi z indyka) pokroić w słupki jak na zdjęciu. Na osobnej patelni, często mieszając przesmażyć mięso na ostrym ogniu. Pod koniec doprawić solą i czarnym pieprzem prosto z młynka. Razem z drobno pokrojonym czosnkiem i papryczka chili w oliwie dodać do rondla z cebulą. Dobrze wymieszać.
UWAGA! Ilość dodanej papryczki chili decyduje o końcowym stopniu ostrości potrawy.
Ziemniaki obrać i pokroić w kostkę. Dodać do reszty i na małym ogniu dusić do miękkości. W razie potrzeby dodawać po kilka łyżek warzywnego bulionu.
Gdy ziemniaki prawie dojdą dodać pomidorki i dalej pod przykryciem trzymać na małym ogniu przez ok. 10 minut. Wtedy doprawić solą i w razie gdyby pomidorki wniosły zbyt dużo kwaśnego smaku, dosmaczyć cukrem.

Podawanie:
w łagodnym wydaniu podawać z kluseczkami własnej roboty. Kto lubi ostro - z ryżem ugotowanym bez soli.

Tadeusz Gwiaździński

Pstrąg na azjatycką nutę.

Filet z pstrąga potokowego (lub źródlanego) podawany risottem doprawionym szafranem i mleczkiem kokosowym, uzupełniony owocem mango gotowanym z imbirem i chili oraz pikantną sałatką ze świeżego chili i pomidorków koktajlowych. Kompozycja nieco zaskakująca ale niezmiennie bywa nagradzana oklaskami biesiadników.
Danie wymaga nieco cierpliwości i doświadczenia w kuchni. Postaram się przestawić je możliwie komunikatywnie aby na wypadek zainteresowania mogły je wykonać nawet osoby bez dużego doświadczenia w kuchni.

Na zdjęciu: z lewej pikantne puree z mango; u dołu sałatka z chili i pomidorków; u góry: filet z pstrąga na ryżu.

1.) RYBA - Składniki:

1 absolutnie świeży filet z pstrąga potokowego lub źródlanego* 150 - 200 g
1 łyżka oliwy z oliwek
Salzspray Limette**, lub w zastępstwie kwiat soli (Fleur de Sel) albo w ostateczności miałka sól morska
szczypta świeżo zmielonego tajskiego pieprzu cytrynowego Andalima Pfeffer  -
w zastępstwie odrobina świeżo startej skórki cytrynowej wymieszanej ze świeżo zmielonym białym pieprzem

Risotto z opieńkami i wątróbką z króllika (lub drobiową)

Jeszcze jeden przykład trwającej ewolucji domowej kuchni we Włoszech. Obowiązująca zasada mówi, że risotto jako danie niezmiennie podawane na początku złożonego posiłku nie ma prawa być sycące bowiem ma pozostawiać apetyt na dalsze potrawy. Jak na potwierdzenie zmian w obyczajowości podczas odwiedzin u pewnej rodziny z Mediolanu poczęstowano mnie risottem z czerwoną fasolą i mocno rozdrobnioną salsicce.* Muszę przyznać, że to było danie i zaskakujące i jednocześnie doskonałe w smaku.
Zatem zgodnie z zasadą prezentowany poniżej przepis nie powinien zawierać niczego więcej poza ryżem i grzybami. Czyli bez wątróbki.
W sumie nie jest to żaden kardynalny błąd bo ze względu na symboliczną ilość wątróbki risotto nie jest aż tak sycące.
Kompozycję uważam za interesującą i wartą powtórzenia w Waszych domach.

Drobno pokrojona wątróbka jest natychmiast wyczuwalna w smaku.

Składniki:
2 szklanki włoskiego ryżu (koniecznie risotto riso!)
4 szklanki bulionu warzywnego, względnie drobiowego
3 łyżki oliwy z oliwek
1 mała cebulka szalotka
2 łyżki masła
0,5 szklanki świeżo startego parmezanu
1 wątróbka z królika (względnie drobiowa)
0,7 szklanki pokrojonych i usmażonych opieniek (mogą być mrożone)
sól
czarny pieprz prosto z młynka