O kulinarnych rarytasach między Bałtykiem a Adriatykiem. Czasami na temat reszty świata też. Blog dla osób, którym gotowanie sprawia przyjemność.
czwartek, 2 października 2025
Kasza gryczana z kremowym serem
czwartek, 22 lutego 2024
Gołąbki z liści kapusty kiszonej w głowach
![]() |
| Podaje się tradycyjnie z tłuczonymi ziemniakami |
![]() |
| Albo z kapustą duszoną podobnie jak bigos |
1
główka kapusty o dużych liściach kiszonej w głowach
1 kg mielonej łopatki wieprzowej
0,5
kg zdrowych białych pieczarek
100 g surowej słoniny
1,5 szklanki kaszy jęczmiennej
1 szklanka kaszy gryczanej palonej
0,5 szklanki okrągłego ryżu, takiego jak na risotto
1 kwaśne jabłko
4 cebule
2 kg dojrzałych słodkich pomidorów
nieco
cukru, gdyby pomidory (także liście kapusty) były kwaśne
2 łyżki oliwy słonecznikowej
sól
czarny pieprz, świeżo mielony
Wykonanie:
1.) Obie kasze i ryż osobno ugotować nad parą na sypko (do miękkości) zaczynając od kaszy jęczmiennej ponieważ ta wymaga najwięcej czasu – nawet do 1 godziny. Kasza gryczana – ok. 10 minut, ryż – nie więcej jak 15.
2.) Słoninę pokroić w drobną kostkę i stopić na patelni. Na połowie otrzymanego tłuszczu przesmażyć drobno pokrojone pieczarki. Grzyby solić dopiero po zdjęciu z patelni, inaczej puszczą za dużo wody.
3.) Na drugiej połowie tłuszczu przesmażyć 2 cebule rozdrobnione w małą kostkę.
Jabłko obrać, pozbawić gniazd nasiennych i zetrzeć na drobnym tarle. Wszystkie wymienione składniki, najdokładniej wymieszać z mięsem. Doprawić solą i pieprzem.
Kapustę obrać z liści i spłukać pod bieżącą wodą z nadmiaru kwasu! Otrzymane nadzienie zawijać jak na zdjęciu.
czwartek, 26 stycznia 2023
Kasza gryczna z boczniakami*
Sezon na grzyby leśne za nami ale już od dawna półki sklepowe uginają się od hodowlanych.
![]() |
| To równie dobrze mogą być pieczarki ale radzę spróbować boczniaków* |
Składniki:
1 pełna szklanka kaszy gryczanej palonej
2 nie całkiem pełne szklanki mocnego rosołu
1 łyżka marynowanej w soli słoniny pokrojonej w drobną kostkę ((żadnej wędzonej!)
200 - 250 g grzybów boczniaków
olej i masło do smażenia
100 - 150 ml słodkiej śmietanki kremówki (najlepiej 36%)
0,25 szklanki rosołu
0,5 płaskiej łyżeczki mączki kartoflanej
sól
czarny pieprz świeżo zmielony
świeże listki zielonej pietruszki
Wykonanie:
1.) Pod bieżącą wodą przepłukać kaszę na gęstym sicie. Osączyć. Zagotować 2 szklanki rosołu.
Piekarnik nastawić aby się rozgrzał do 130 C.
2.) W osobnym rozgrzanym rondelku tej samej wielkości zeszklić pokrojoną słoninę. Na to wsypać przepłukaną kaszę i niezwłocznie energicznie kilka razy zamieszać.
Zalać wrzącym rosołem i powoli gotować aż płyn mocno odparuje. NIE MIESZAĆ. Na powierzchni kaszy powinny pojawić się buchające parą małe kratery. Wówczas szczelnie przykryć
i wstawić do piekarnika na 35 - 40 minut.
3.) Grzyby oczyścić pędzelkiem. NIE MYĆ. Pokroić dowolnie ale niezbyt drobno. Przesmażyć.
W 0,25 szklance zimnego rosołku rozpuścić i wymieszać mączkę kartoflaną. Podsmażone grzyby zalać śmietanką kremówką i gdy zacznie wrzeć dodać rosołek z mączką. Nadal często
mieszając gotować dobre 10 minut na małym ogniu.
4.) Podawanie: na koniec grzyby doprawić solą i pieprzem. Nakładać na talerze z kaszą i na wydaniu posypać zieloną pietruszką.
* - mowa o gatunku grzyba - boczniak mikołajkowy (patrz Wikipedia)
Tadeusz Gwiaździński
filary smaku
piątek, 3 grudnia 2021
Dwukrotnie mielony klops nadziewany drobiową wątróbką
![]() |
| Na zdjęciu bez dodatków ale zamiast tradycyjnych klusek śląskich polecałbym tłuczone ziemniaki |
2 razy mielony klops z drobiową wątróbką
Składniki:
1 kg łopatki wieprzowej bez kości
250 g (+ 250 g) wątróbki drobiowej
2 duże młode cebule ze szczypiorem
2 surowe jaja
1 zwykła bułka z poprzedniego dnia
250 ml mleka
1 czubata łyżka przyprawowej mieszanki ziołowej (względnie suszonego majeranku)
1 łyżeczka ziaren czarnego pieprzu
1/2 łyżeczki ziaren białego pieprzu
kilka ziarenek zielonego kardamonu
1 anyżek gwiazdkowy
1/2 łyżeczki suszonych nasion włoskiego kopru
gruba sól morska w ilości w/g indywidualnego smaku
200 g solonej słoniny pokrojonej w cienkie plastry
oliwa do smażenia
Wykonanie:
1.) Bułkę namoczyć w mleku.
Przyprawy utłuc w moździerzu razem z solą.
2.) 250 g wątróbek oczyścić z błon i żyłek. Przesmażyć na ostrym ogniu z obu stron. Odstawić do wystygnięcia. Cebulę ze szczypiorem pokroić drobno i przesmażyć na tłuszczu jaki pozostał po smażeniu wątróbek. Mięso pokroić w grubą kostkę. Jeżeli kawałek łopatki był ze skórą, odciąć razem z tkanką tłuszczową i zachować.
3.) Pokrojone mięso, przesmażone wątróbki, dokładnie odciśniętą bułkę i przesmażoną cebulę dwukrotnie przepuścić przez maszynkę. Dodać przyprawy, wbić oba jaja i najdokładniej wymieszać. Jeżeli masa okaże się zbyt gęsta, stopniowo dodawać mleko w którym moczyła się bułka, dozując po parę łyżek.
4.) Odpowiedniej wielkości formę do pieczenia wyłożyć cienko ukrojonymi plastrami solonej słoniny. Przełożyć gotową masę i dokładnie docisnąć aby usunąć ewentualne resztki powietrza. Pokryć plastrami solonej słoniny. Jeżeli mięso było ze skórą, umieścić ją centralnie kładąc tłusta stroną do dołu.
5.) Kto lubi
może klops wzbogacić dodatkiem smażonych wątróbek. W tym celu przesmażyć
dodatkowe 250 g oczyszczonych wątróbek. Solić i doprawiać czarnym pieprzem
prosto z młynka dopiero po usmażeniu!

Taką skórę po upieczeniu jako bazę smakową można wykorzystać do gotowania kapuśniaku lub grochówki
6.) Masę mięsną podzielić na połowy. Najpierw na dnie formy starannie rozprowadzić pierwszą część. Wzdłuż środka przy pomocy 2 łyżek wykonać rowek, w którym kolejno poukładać świeżo przesmażone dodatkowe wątróbki. Pokryć pozostałą mielonką i bardzo dokładnie docisnąć grzbietem łyżki. Jw. powierzchnię zabezpieczyć plastrami słoniny.
7.) Na 1,5 godziny pod przykryciem wstawić do piekarnika rozgrzanego do 160°C.
Środkowa półka. Grzeje góra + dół.
8.) Podawanie: podawać na gorąco lub na zimno z dodatkiem konfitury z żurawin.
wtorek, 21 maja 2019
Roladki z szynki San Daniele, słoniny, salami i kremu z fasoli.
W sumie składniki bazowe można interpretować dowolnie. Zamiast szynki San Daniele zastosować inną ale bardzo cienko ukrojoną. Zamiast słoniny Lardo np. pieczony boczek, itp.
![]() |
| Już na talerzu, Włosi obowiązkowo podlewają danie oliwą. |
100 g absolutnie świeżo i bardzo cienko ukrojonej włoskiej szynki San Daniele
100 g bardzo cienko ukrojonej solonej włoskiej słoniny Lardo
100 g bardzo cienko ukrojonego pikantnego włoskiego salami
0,5 szklanki drobnej jasno brązowej lub białej fasoli
2 - 3 ząbki czosnku wg indywidualnego uznania
0,5 szklanki świeżo poszatkowanej bulwy włoskiego kopru (fenkuła)
0,5 szklanki bulionu drobiowego
1 płaska łyżka świeżo posiekanej zielonej pietruszki
oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia
sól
czarny pieprz świeżo mielony
wtorek, 20 listopada 2018
Luksusowy domowy pasztet ze śliwką.
![]() |
| Do takiego pasztetu obowiązkowo podaje się świeżo przygotowany sos cumberland. Albo chrzan ale nie taki ze słoiczka ze sklepu tylko starty własnoręcznie i do tego na świeżo. |
250 g chudego mięsa wołowego
250 g karkówki wieprzowej bez kości
250 g surowego tłustego boczku, bez kości i bez skóry
2 udka z zająca (lub kawałek innej dziczyzny)
2 kacze udka
warzywa korzenne (ok. 250 g łącznie)
1 cebula średniej wielkości
1 ząbek czosnku
garść namoczonych suszonych prawdziwków
3 - 4 łyżki gęsiego względnie wieprzowego smalcu
ok. 1 szklanki bulionu wołowego
200 g wątróbki cielęcej
ok. 200 g surowej grubej słoniny bez skóry pokrojonej w bardzo cienkie plastry
1 sucha bułka
mleko do namoczenia bułki
2 surowe jaja
1 szklanka mięsistych suszonych śliwek bez pestek
sól
czarny pieprz
2 - 3 liście laurowe, wg indywidualnego uznania
50 ml koniaku - bo przecież ma smakować świątecznie
1 spora łyżka mieszanki przyprawowej Quatre Epices*
wtorek, 4 września 2018
Domowy przepis na lina lub karasia duszonego w śmietanowym sosie
Gospodarstwom rybackim jego hodowla się nie opłaca. Z jednej strony nie jest powszechnie kupowany bowiem niezwykle ciężko jest go oskrobać z drobnej twardej i głęboko osadzonej łuski. Po drugie zawiera dużo więcej międzymięśniowych i dokuczliwych podczas jedzenia ości niż karp. Do tego rośnie bardzo wolno a do potrzeb w kuchni powinien wnosić wagę minimum 1,5 – 2 kg! Na taki efekt trzeba czekać ponad 5 lat. Czasami pojawia się na rynku jako tzw. "przyłów" przy okazji połowu karpia.
Nie mniej świeży i poprawnie przyrządzony potrafi być prawdziwym rarytasem na stole.
W rodzinnym domu w dniu imienin naszej mamy należał do obowiązkowego repertuaru.
Jedną ze sprawdzonych i najlepszych metod przyrządzania lina jest proces duszenia w kwaśnej śmietanie.
![]() |
| Najlepszym uzupełnieniem są gotowane młode ziemniaki z koperkiem. |
czwartek, 5 kwietnia 2018
Przekąska z piersi kurczka na gorąco.
Plastry solonej słoniny spełniają tu podwójnie pożyteczną rolę. Z jednej strony chronią zastosowany marynowany pieprz przed przypaleniem na patelni, a z drugiej część soli z plastrów przechodzi do mięsa kurczaka. Takiego subtelnego smaku nie da się osiągnąć przez bezpośrednie solenie.
![]() |
| Idealnym dodatkiem do dania na wiosnę może być rukiew wodna (zwana też rzeżuchą wodną) z gęstym jogurtem. |
2 piersi kurczaka
8 cienkich plastrów solonej lub surowej słoniny*
1 łyżeczka czarnego pieprzu marynowanego w soli**
0,5 płaskiej łyżeczki mączki kartoflanej, względnie kukurydzianej
0,25 szklanki wytrawnego białego wina (najlepiej typu riesling)
50ml słodkiej śmietanki kremówki (30 - 36%)
0,5 płaskiej łyżeczki sproszkowanych suszonych grzybów
sól
czarny pieprz prosto z młynka
piątek, 1 grudnia 2017
Maże św. Jakuba smażone w solonej słoninie.
Szaszłyczki z małży św. Jakuba czyli domowa kuchnia z kulinarną gwiazdką.
8 sztuk świeżych małży św. Jakuba (licząc po 2 na osobę)
8 cienko ukrojonych plastrów solonej włoskiej słoniny Lardo (lub innej solonej ale w żadnym wypadku wędzonej)
4 drewniane szpadki o długości ok. 12 cm
Wykonanie:
Na godzinę przed przyrządzaniem małże wyjąć z lodówki. Wytrzeć do sucha. Na kwadrans przed smażeniem każdą sztukę zawinąć w plaster solonej słoniny. Nadziać po dwie sztuki na drewniane szpadki. Nie doprawiać niczym.
Rozgrzać suchą teflonową patelnię. Stopień 4.
Gotowe szaszłyczki kłaść na gorącą patelnię bez tłuszczu. Smażyć po 2,5 minuty z obu stron.
Natychmiast przekładać na podgrzane i wcześniej udekorowane talerze. Podawać niezwłocznie.
Najlepiej z lampką dobrze schłodzonego Szampana.
Tadeusz Gwiaździński
wtorek, 24 października 2017
Drożdżowy "placek" kartoflany zapiekany w piekarniku.
![]() |
| Najlepiej smakuje prosto z pieca ale podsmażany na drugi dzień wcale nie gorzej. |
8 - 10 mącznych ziemniaków średniej wielkości
1,5 szklanki mleka
3 jaja klasy "M" (56 - 60 g)
mąka pszenna*
20 g drożdży
sól
czarny pieprz prosto z młynka
kwaśna gęsta śmietana
czerwony kawior z łososia (lub pstrąga) albo plastry lekko wędzonego łososia
solona słonina do wyłożenia dna formy (lub 1łyżka smalcu wieprzowego)
piątek, 9 czerwca 2017
Polędwica wieprzowa z pieca zawijana w cienko ukrojoną słoninę.
![]() |
| Wybór dodatków jest całkowicie dowolny. Tutaj: z mizerią w śmietanie, koktajlowymi pomidorkami i młodą kapustką. |
1 warkocz polędwicy wieprzowej
10 cienko ukrojonych plastrów solonej lub surowej słoniny (w żadnym wypadku wędzonej)
2 łyżki oliwy z oliwek
Pyzy ziemniaczano serowe:
0,5kg ugotowanych utłuczonych ziemniaków
250g gładkiego twarożku 20%
2 żółtka
2 łyżki kaszy manny
mąka pszenna
sól do smaku
1 łyżka masła
1 łyżka świeżo siekanej zielonej pietruszki
Po suszy sypnęło grzybami. U mnie akurat rydzami!
Sezon na rydze - kiedy jak nie teraz. Można też na zapas. ...
-
Porady dla mających problemy z pieczeniem ciast drożdżowych. Kolejna powtórka na życzenie czytelniczek. Ostatnio była publikowana w połowie ...
-
Błąd Nr 1 . Źle ustawione pokrętło dozownika wody. Czyli nie ta ilość wody, jaka powinna przypadać na jedną porcję kawy! Uwaga na półauto...
-
W Wiedniu podaje się gulasze na 36 sposobów, z czego w rzeczywistości, większość nie ma nic wspólnego ze swoim pierwowzorem. U nas też, co ...












